MA-Fungi: zielnik grzybów w Madrycie

Herbario MA w Królewskim Ogrodzie Botanicznym w Madrycie przechowuje ponad milion okazów, podzielonych na rośliny naczyniowe i zbiory zarodnikowe. Te drugie mają własne oznaczenia i własne liczby: MA-Fungi to siedemdziesiąt sześć tysięcy sześćset trzydzieści cztery okazy grzybów, a MA-FunHist — dwadzieścia sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt dwa okazy historyczne. Obok nich stoją porosty w zbiorze MA-Lichen, których jest siedemnaście tysięcy trzysta siedemdziesiąt sześć, mchy w MA-Musci w liczbie trzydziestu dwóch tysięcy ośmiuset trzydziestu dwóch oraz wątrobowce w MA-Hepat, cztery tysiące pięćset czterdzieści osiem. Osobno prowadzone są protisty, w tym śluzowce.

Rozdzielenie MA-Fungi i MA-FunHist nie jest kaprysem katalogowym. Materiał historyczny ma inną wartość dowodową i inne ryzyko uszkodzenia niż okaz zebrany w ostatnich dekadach, więc dostaje inny reżim udostępniania. Do zbioru ogólnego badacz sięga samodzielnie i sam odkłada okaz w ręce pracownika. Do kolekcji historycznych i wydzielonych sięga wyłącznie z pomocą personelu.

Reguły pracy są spisane i konkretne. Odwiedzający rejestruje się i podpisuje księgę gości. Pobranie materiału do badań niszczących wymaga pisemnej zgody osoby odpowiadającej za kolekcje, a rozpreparowanie okazu — wcześniejszego pozwolenia. Wypożyczenia idą do uznanych instytucji botanicznych, zwykle na okres do sześciu miesięcy.

Zielnik jest czynny od poniedziałku do piątku, z wyjątkiem dni świątecznych, od 8:00 do 15:00, i to przez cały rok. Dla europejskich zbiorów mykologicznych taka dostępność jest raczej wyjątkiem niż regułą: większość instytucji przyjmuje wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu terminu. Adres to Plaza de Murillo 2, w samym środku Madrytu, obok Prado.

Te godziny warto zestawić z położeniem. Większość dużych zbiorów mykologicznych stoi na obrzeżach miast, w magazynach budowanych z myślą o pojemności, a nie o dojeździe. Tutaj kolekcja została w centrum, więc badaczowi przejeżdżającemu przez Madryt kilka godzin pracy przy okazach mieści się w jednym dniu. Sześciomiesięczny limit wypożyczenia działa w drugą stronę: okaz wypożyczony jest okazem niedostępnym dla wszystkich pozostałych, a przy zbiorze tej wielkości kolejka ma znaczenie.

Struktura zbioru za jedną liczbą

Hiszpański raport GBIF z 2021 r. podawał 130 871 rekordów połączonych zbiorów MA-Fungi. Całość była skomputeryzowana, około 40% rekordów miało współrzędne, 74% materiału pochodziło z Hiszpanii, a 37,3% stanowiły podstawczaki. Te proporcje pokazują zarówno mocne strony, jak i luki: rekord bez georeferencji nadal ma etykietę lokalizacyjną, a liczba okazów nie jest liczbą gatunków. Wyszukiwarka Real Jardín Botánico była aktualizowana po raporcie, dlatego bieżący wynik może być większy i powinien mieć podaną datę zapytania. Oględziny materiału fizycznego, wypożyczenia i próbki podlegają procedurom zielnika; bilet do ogrodu nie oznacza swobodnego dostępu do kolekcji.