MykoŚwiat
Krótkie, źródłowe fakty o grzybach. Przy każdym oznaczamy, czy jest potwierdzony, dyskutowany, czy to mit.
Ciekawostki
W korze wielu makroporostów wykryto drożdże podstawkowe, lecz nie ustanawia to obowiązkowego „trzeciego partnera” każdego porostu. Plecha mieści szerszy mikrobiom.
Źródło: Spribille i in. 2016 — drożdże podstawkowe w korze porostów
Mikoryza dominuje wśród roślin lądowych, ale „90%” miesza kilka typów związku. Synteza rozdziela je na około 72%, 2%, 1,5% i 10% gatunków.
Źródło: Royal Botanic Gardens, Kew — State of the World’s Fungi
Termity z podrodziny Macrotermitinae hodują grzyby z rodzaju Termitomyces w podziemnych ogrodach, w symbiozie liczącej dziesiątki milionów lat.
Źródło: Oligoceńskie gniazda termitów z ogrodami grzybowymi (2016)
Analizy molekularne umieszczają grzyby i zwierzęta we wspólnej grupie Opisthokonta. Grzyby nie prowadzą fotosyntezy i odżywiają się, wchłaniając substancje z otoczenia.
Źródło: Filogenomika Opisthokonta — drzewo bogate w taksony
Ciekawostki
Reguła „skoro zjadły to zwierzęta, jest bezpieczny" nie działa. Larwy muchówek grzybożernych znoszą amanitynę, człowiek nie.
Źródło: Jaenike i Grimaldi 1983 — tolerancja α-amanityny u muchówek
Amatoksyny są termostabilne. Gotowanie, smażenie, suszenie ani marynowanie nie czynią muchomora sromotnikowego jadalnym.
Źródło: Główny Inspektorat Sanitarny
Krąg może zapisywać front wzrostu grzybni, ale gleba, susza, przeszkody i konkurencja zwykle łamią idealną geometrię. Nie każdy krąg roślinności jest grzybowy.
Źródło: Fungal fairy rings: history, ecology, dynamics (2025)
Ciekawostki
Popularne 23 328 opisuje możliwe kombinacje genetyczne związane z kojarzeniem rozszczepki. Za efektowną liczbą kryje się mechanizm zgodności grzybni, którego nie widać na kapeluszu.
Źródło: Typy kojarzeniowe i podtypy rozszczepki pospolitej
Owocnik z Hajnanu miał do 10,85 m długości; masę 400–500 kg obliczono z objętości i gęstości trzech próbek, nie przez bezpośrednie ważenie.
Źródło: Dai i Cui 2011 — największy owocnik świata
Genetycznie spójny osobnik Armillaria ostoyae w Oregonie rozciąga się na około 965 hektarach. Rekord dotyczy powierzchni grzybni, nie wielkości owocnika.
Źródło: USDA Forest Service — Malheur National Forest
Ciekawostki
Endofit z amazońskiego lasu Ekwadoru rozkłada poliestrowy poliuretan i rośnie na nim jako jedynym źródle węgla, również beztlenowo.
Źródło: Russell i in. 2011 — rozkład poliuretanu przez grzyby endofityczne
W 1928 roku Alexander Fleming zauważył, że pleśń z rodzaju Penicillium hamuje wzrost bakterii na płytce hodowlanej. Tak zaczęła się era antybiotyków.
Źródło: Nagroda Nobla 1945 — Fleming, Chain, Florey
W 2025 roku opisano 30 wysokopoziomowych linii grzybów — od rzędu do typu — na podstawie długich sekwencji i zdeponowanego materiału środowiskowego.
Źródło: MycoKeys — czasopismo taksonomiczne (Pensoft)
Ciekawostki
Wiatr nie jest jedynym środkiem transportu grzybów. Skoczkowce wytwarzają ruchliwe zoospory, a ich wodne cykle życiowe łączą mikrobiologię z sieciami pokarmowymi jezior.
Źródło: Atlas komórkowy rozwoju skoczkowca
Zbiorowy wyrzut zarodników i chłodzenie przez parowanie to dwa różne sposoby tworzenia lokalnych przepływów powietrza. Wyjaśniamy oba mechanizmy.
Źródło: Roper i in. 2010 — zarodniki na wspólnie wytworzonym wietrze
Rekord 180 000 g zmierzono u Ascobolus immersus, nie Pilobolus. Cztery badane grzyby koprofilne osiągały około 20 000–180 000 g.
Źródło: Yafetto i in. 2008, „The Fastest Flights in Nature”
Ciekawostki
Niektóre grzyby są drapieżnikami. Chemiczne sygnały nicieni uruchamiają przebudowę strzępek w pułapki, a doświadczenia pozwalają sprawdzić, które receptory sterują tym przejściem.
Źródło: Receptor GprC i polowanie grzyba na nicienie
Wallemia ichthyophaga wymaga co najmniej 10% soli i rozwija się w nasyconej solance. Wśród grzybów to zachowanie wyjątkowe.
Źródło: Zajc i in. 2013 — genom halofilnego grzyba Wallemia ichthyophaga
Zieleń XV-wiecznych intarsji pochodzi z topolowego drewna skolonizowanego przez Chlorociboria. Barwnikiem jest trwała niebieskozielona ksylindeina.
Źródło: Blanchette i in. 1992 — zielone drewno Chlorociboria w intarsji
W cykadach okresowych zakażonych Massospora cicadina wykryto katynon, nie amfetaminę. Psylocybinę znaleziono w innej linii pasożyta cykad rocznych.
Źródło: Boyce i in. 2019 — alkaloidy dwóch patogenów cykad
Ourasphaira giraldae sprzed około 1,0–0,9 mld lat ma cechy zgodne z grzybem, ale powinowactwo opiera się na morfologii i sygnale chityny, nie DNA.
Źródło: Loron i in. 2019 — grzyby z proterozoiku Arktycznej Kanady
Sinienie jest skutkiem szybkiego utleniania po uszkodzeniu. Kwas wariegatowy wyjaśnia cztery badane gatunki, lecz inne borowikowate używają innych prekursorów.
Źródło: FUNGI Magazine — chemia sinienia borowikowatych
Obowiązkowe ogrody grzybowe powstawały niezależnie w wielu liniach korników i drwalnikowatych. Dokładna liczba zależy od próbkowania i definicji fungikultury.
Źródło: Fungus-farming insects: multiple origins and diverse evolutionary histories
Badanie P. taiti z 2026 roku wykazało anatomię niepodobną do znanych grzybów i chemię odmienną od grzybów zachowanych w tej samej skale.
Źródło: Prototaxites — analiza strukturalna i chemiczna (2025)
Ophiocordyceps unilateralis infekuje mrówki i doprowadza je do miejsca o warunkach sprzyjających grzybowi, gdzie owad zaciska żuwaczki na roślinie i ginie.
Źródło: Penn State — badania nad Ophiocordyceps unilateralis
W pojedynczym eksperymencie orbitalnym detektor pod warstwą grzyba rejestrował 147 zdarzeń/min wobec 151 w kontroli. Czujniki nie mierzyły dawki ani wkładu samej melaniny.
Źródło: Cladosporium sphaerospermum na ISS — wpływ promieniowania jonizującego
Ściany komórkowe grzybów są z chityny — tej samej, co pancerze owadów. Powtarzane zdanie, że człowiek jej wcale nie trawi, jest nieścisłe.
Źródło: Scientific Reports — strawność chityny i kwaśna chitynaza w żołądku
Sromotnik bezwstydny nie liczy na wiatr. Śluz na kapeluszu pachnie padliną i odchodami, a zarodniki roznoszą muchy, które się nim najadły.
Źródło: Woodland Trust — Stinkhorn (Phallus impudicus)
Zjawisko zwane foxfire opisano u ponad stu gatunków z rzędu Agaricales, m.in. Omphalotus i Mycena. Odpowiada za nie utlenianie lucyferyny przez lucyferazę.
Źródło: The living light from fungi (przegląd, 2024)
