Największy opisany owocnik: masa oszacowana na 400–500 kg

W 2011 roku Yu-Cheng Dai i Bao-Kai Cui opisali w „Fungal Biology" owocnik huby Fomitiporia ellipsoidea znaleziony na wyspie Hajnan w południowych Chinach. Autorzy oszacowali jego objętość na 409–525 tysięcy centymetrów sześciennych, masę na 400–500 kilogramów, a wiek na około dwadzieścia lat. Był to pierwszy udokumentowany przypadek owocnika grzyba o takich rozmiarach, zarówno pod względem objętości, jak i masy.

Ta skala jest możliwa, ponieważ huby z rodzaju Fomitiporia tworzą owocniki wieloletnie. Kapelusz borowika wyrasta i rozpada się w ciągu kilkunastu dni — huba przyrasta rok po roku kolejną warstwą rurek, a stara warstwa zostaje pod spodem. Rekord z Hajnanu to zatem nie jeden sezon wyjątkowego wzrostu, lecz dwie dekady systematycznego dokładania materii przez grzybnię żyjącą w martwym drewnie.

Warto rozdzielić dwa rekordy, które w popularnych zestawieniach bywają mieszane. Owocnik to organ rozrodczy — ta konkretna, widoczna struktura. Organizm to cała grzybnia, a największa znana należy do opieńki z Oregonu i zajmuje setki hektarów. Grzyb z Hajnanu jest rekordzistą pierwszej kategorii, opieńka drugiej. Porównywanie ich ze sobą jest jak porównywanie pojedynczego owocu z całym sadem.

Metoda pomiaru też ma granice, o których autorzy piszą wprost. Objętość policzono z wymiarów zewnętrznych, a masę oszacowano na podstawie gęstości materiału, nie przez zważenie całości w terenie. Stąd przedział, a nie jedna liczba. Wiek odtworzono z liczby warstw hymenoforu, co jest standardową metodą dla hub wieloletnich, ale zakłada, że każda warstwa odpowiada jednemu sezonowi. To założenie zwykle się sprawdza i zwykle nie jest idealne.

Polskie lasy takich rozmiarów nie oferują, choć zasada jest ta sama. Nasze huby wieloletnie — czyreń, pniarek obrzeżony, hubiak pospolity — także przyrastają warstwami przez wiele sezonów i także rosną tam, gdzie jest dużo martwego drewna o stałej wilgotności. Różnicę robi klimat: subtropikalna wyspa daje sezon wegetacyjny niemal całoroczny, a mroźna zima co roku zatrzymuje przyrost na kilka miesięcy.

Co naprawdę pokazują dane

Rekord dotyczy pojedynczego owocnika, nie całego organizmu. Wieloletni, rozpostarty polipor rósł pod powalonym pniem w lesie na wyspie Hajnan. Miał do 10,85 m długości, 82–88 cm szerokości i 4,6–5,5 cm grubości. Autorzy obliczyli objętość 409 000–525 000 cm³, a następnie pomnożyli ją przez średnią świeżą gęstość trzech próbek. Stąd zakres masy 400–500 kg — szacunek, nie wynik zważenia całej struktury. Wiek około 20 lat odczytano z warstw przyrostu. Owocnik pozostawiono na miejscu, a pobrane fragmenty i kulturę zdeponowano; sekwencja ITS potwierdziła identyfikację jako Fomitiporia ellipsoidea (spotykana też pod późniejszą kombinacją Phellinus ellipsoideus). Rekord nie konkuruje z opieńką o największy genet: porównuje organ rozrodczy, a nie podziemną grzybnię.