Niektóre zarodniki grzybów potrafią pływać

Grzyb z wicią

Zarodnik borowika kojarzy się z drobiną niesioną przez powietrze. U skoczkowców, czyli Chytridiomycota, spotykamy inną strategię: ruchliwą zoosporę wyposażoną w wić. Komórka może aktywnie przemieszczać się w wodzie, zanim osiądzie i rozpocznie następny etap rozwoju. Nie jest to miniaturowy pływający kapelusz, lecz krótka faza cyklu życiowego mikroskopijnego grzyba.

Dominic Laundon i współautorzy opracowali komórkowy atlas Rhizoclosmatium globosum. Połączyli obrazowanie i analizę aktywności genów, aby porównać zoosporę, kiełkującą komórkę oraz rozwijającą się plechę. Dzięki temu fazy cyklu można zestawić na podstawie ich budowy i procesów zachodzących wewnątrz, a nie jedynie kształtu widocznego pod prostym mikroskopem.

Po osiedleniu zmienia się całe zadanie komórki

Ruchliwa faza służy dotarciu do odpowiedniego miejsca. Po osiedleniu grzyb rozwija ścianę komórkową i struktury związane z pobieraniem pokarmu. Dojrzała zarodnia wytwarza następne zoospory. Rozdzielenie transportu i wzrostu pomaga zrozumieć, dlaczego dwóch bardzo różnych obrazów mikroskopowych nie należy od razu uznawać za dwa gatunki.

Skoczkowce mają rozmaite role ekologiczne. Niektóre rozkładają materiał organiczny, inne pasożytują. Badanie jednego gatunku hodowlanego nie określa więc sposobu życia całej grupy. Równie błędne byłoby sprowadzenie jej wyłącznie do patogenów płazów, które zdobyły największy rozgłos.

Wodna droga pokarmu

W doświadczeniach nad grzybami infekującymi plankton zoospory tworzą ważny łącznik: mogą być zjadane przez drobne zwierzęta. Materia z dużego lub trudno dostępnego gospodarza trafia wtedy do konsumenta za pośrednictwem grzyba. Taki przepływ nazywa się po angielsku mycoloop. Nie oznacza on, że grzyby zawsze ograniczają zakwity ani że identyczny udział tego procesu występuje w każdym jeziorze.

Dla terenowej dokumentacji wniosek jest praktyczny: brak owocników nad brzegiem nie oznacza braku grzybów w wodzie. Trzeba jednak odróżnić obserwację ruchu od oznaczenia organizmu. W próbce pływają również glony, protisty i bakterie; samo nagranie poruszającej się komórki nie wystarcza, aby nazwać ją grzybem.