Dwa nowe drożdżaki z kwiatów północnej Tajlandii

Rodzaj Papiliotrema z rodziny Rhynchogastremataceae obejmuje drożdżaki podstawkowe i występuje na całym świecie. Mimo to jego różnorodność pozostaje słabo rozpoznana, bo drożdżaki nie tworzą owocników — nie da się ich zebrać w lesie ani rozpoznać na zdjęciu, trzeba je wyizolować i hodować.

Zespół Chanaporn Kathongthung wyizolował sześć szczepów Papiliotrema z kwiatów pięciu roślin: alamandy przeczyszczającej, uczepu owłosionego, jagodlinu wonnego, storczyka z rodzaju Oncidium i frangipani tępolistnej. Materiał pochodził z prowincji Chiang Mai w północnej Tajlandii i został zebrany w 2024 roku.

Rozstrzygnięcie oparto na podejściu integratywnym: analizie filogenetycznej pięciu markerów — ITS, domen D1/D2 dużej podjednostki rybosomalnej, rpb1, rpb2 i tef1-α — połączonej ze szczegółową charakterystyką fenotypową. Szczepy okazały się reprezentować dwa nowe gatunki: Papiliotrema anthoicola z holotypem SDBR-CMU883 oraz P. floralis z holotypem SDBR-CMU888. Analiza wyraźnie oddziela je od pozostałych gatunków rodzaju.

Ciekawe w tym wyniku jest samo siedlisko. Kwiat bywa traktowany jako powierzchnia przelotna, tymczasem nektar i pyłek tworzą środowisko bogate w cukry, o zmiennym pH i osmolarności, zasiedlane przez wyspecjalizowaną społeczność drobnoustrojów przenoszoną przez owady. Drożdżaki kwiatowe wpływają na skład nektaru, a przez to potencjalnie na zachowanie zapylaczy.

Nazwy gatunkowe zapisują to wprost: anthoicola znaczy „mieszkająca w kwiecie", a floralis — „kwiatowa". To przypadek, w którym epitet gatunkowy jest jednocześnie opisem ekologii.

Warto zwrócić uwagę na numery szczepów podane w opisie. U grzybów wielkoowocnikowych typem nomenklatorycznym jest zasuszony okaz w zielniku. U drożdżaków typem bywa żywa kultura przechowywana w kolekcji, tutaj pod sygnaturami SDBR-CMU883 i SDBR-CMU888.

Różnica jest praktyczna, a nie formalna. Żywą kulturę można wysłać innemu zespołowi, ponownie zsekwencjonować, przebadać fizjologicznie i wykorzystać w testach. Cena to obowiązek utrzymywania kolekcji: kultura, o którą nikt nie dba, ginie razem z możliwością sprawdzenia opisu. Kolekcje kultur są w mykologii infrastrukturą tak samo podstawową jak zielniki, a utrzymuje je garstka instytucji finansowanych z roku na rok. Utrata takiej kolekcji jest nieodwracalna w sposób, w jaki utrata artykułu nie jest.

Co potwierdza publikacja

Papiliotrema anthoicola i P. floralis opisano na podstawie sześciu szczepów wyizolowanych w 2024 r. z kwiatów pięciu roślin w Chiang Mai: Allamanda cathartica, Bidens pilosa, Cananga odorata, Oncidium sp. i Plumeria obtusa. Autorzy połączyli fenotyp hodowli z ITS, D1/D2 LSU, rpb1, rpb2 i tef1-α; holotypy reprezentują szczepy SDBR-CMU883 i SDBR-CMU888. Wielogenowe podejście jest istotne, bo podobnych drożdżaków nie należy rozdzielać tylko po barwie kolonii lub jednym markerze. Izolacja z kwiatu mówi, gdzie znaleziono komórki zdolne do wzrostu na użytym podłożu. Nie dowodzi specjalizacji kwiatowej, stałego życia w nektarze ani wpływu na zapylacze. Sześć szczepów z jednego regionu nie wyznacza pełnego zasięgu.