Nowe gatunki

Sześć nowych gatunków z polskich drzew liściastych

Recenzowane naukowoPLEnglish

Badania drzew liściastych w Polsce przyniosły opis sześciu nowych dla nauki gatunków z rodzaju Sporothrix — jeden nazwano od Krakowa.

Karta taksonomiczna

Sporothrix cracoviensis

Ostafińska, Jankowiak, Bilański, Solheim, Wingfield, 2021

Publikacja
MycoKeys 82: Six new Sporothrix species from hardwood trees in Poland
Siedlisko
Kora i tkanki drzew liściastych w Polsce; izolaty pozyskane podczas badań grzybów związanych z drewnem.
Gospodarz
drzewa liściaste, m.in. jesion i dąb
Etymologia
Nazwy upamiętniają cechy oraz miejsca i gospodarzy: cracoviensis — Kraków, resoviensis — Rzeszów, fraxini — jesion.
Status ochrony
Nie oceniono odrębnie
Otwórz publikację i DOI
Linda Bartlett, domena publiczna, via Wikimedia Commons

Co właściwie odkryto

Sześć nazw powstało w jednym badaniu, ale nie oznacza to znalezienia sześciu efektownych owocników. Sporothrix cavum, S. cracoviensis, S. cryptarchum, S. fraxini, S. resoviensis i S. undulata wyizolowano z mikrosiedlisk związanych z polskimi drzewami liściastymi. Materiał pochodził między innymi z chodników chrząszczy w korze i drewnie, z ran drzew oraz dziupli wykorzystywanych przez dzięcioły. To grzyby, których obecność ujawnia hodowla i mikroskopia, nie koszyk grzybiarza.

Autorzy nie oparli opisu na samym miejscu znalezienia. Porównali kształt i rozmiary struktur w kulturach oraz sekwencje kilku regionów DNA, a następnie umieścili izolaty w analizie filogenetycznej rodzaju. Nowy gatunek powinien tworzyć rozpoznawalną linię i mieć zestaw cech pozwalających odróżnić go od najbliższych krewnych. Holotypy i żywe kultury zdeponowano tak, aby inni badacze mogli wrócić do materiału.

Nazwy zapisują część historii odkrycia. Cracoviensis odnosi się do Krakowa, resoviensis do Rzeszowa, a fraxini do jesionu. Inne epitety wskazują cechę lub ukryty tryb życia. Etymologia nie wyznacza jednak pełnego zasięgu ani jedynego gospodarza. Gatunek nazwany od pierwszego stanowiska może później zostać znaleziony w innym regionie i na innym drzewie; nazwa pozostaje stabilnym odnośnikiem, nie prognozą ekologii.

Praca z 2021 roku zwiększyła liczbę znanych wówczas gatunków Sporothrix w Polsce i pokazała, jak słabo zbadane są zwykłe ekosystemy drzew liściastych. Część rodzaju jest kojarzona z chorobami ludzi i zwierząt, ale nie wolno przenosić tej właściwości na każdy nowy takson. Badanie dotyczy systematyki i związków z drewnem; nie przedstawia dowodu, że sześć opisanych gatunków stanowi zagrożenie kliniczne.

Najważniejszy wynik jest metodologiczny. „Nowy dla nauki” nie musi oznaczać organizmu rzadkiego ani świeżo powstałego. Oznacza, że dostępny materiał, porównania i reguły nomenklatury uzasadniły odrębną nazwę. Grzyby prawdopodobnie żyły w tych siedliskach wcześniej, lecz pozostawały połączone z innymi nazwami albo niewykryte. Dalsze pobieranie próbek pokaże ich prawdziwy zasięg, gospodarzy i rolę w relacji drzewa z owadami. Każde kolejne stanowisko powinno być przypisane do zachowanego izolatu lub sekwencji porównywalnej z typem.

Co potwierdza publikacja

Praca obejmuje sześć nazw, nie tylko gatunek widoczny w polu „nazwa naukowa”: Sporothrix cavum, S. cracoviensis, S. cryptarchum, S. fraxini, S. resoviensis i S. undulata. Izolaty pochodziły z ran drzew, dziupli dzięciołów oraz materiału związanego z kornikami, chrząszczami ambrozjowymi i łyszczynkowatymi w polskich ekosystemach drzew liściastych. Wszystkie rosły optymalnie przy 25°C, lecz o odrębności nie rozstrzygała hodowla sama w sobie: autorzy połączyli morfologię z ITS oraz genami β-tubuliny, kalmoduliny i TEF1-α. ITS nie odróżniał dwóch par taksonów; potrzebne były loci białkowe. To ważna granica identyfikacji metabarkodowej. Żaden z sześciu gatunków nie ma oceny IUCN, a miejsce pierwszej izolacji nie wyznacza zasięgu. Przynależność do rodzaju zawierającego patogeny nie dowodzi chorobotwórczości tych środowiskowych taksonów.

Opracowanie własne MykoRadar na podstawie wskazanego źródła. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji z ekspertem.