Warsztaty o grzybach łąkowych, wrzesień 2026

Ängsvampsworkshop w kalendarzu Szwedzkiego Towarzystwa Mykologicznego zajmuje cztery dni, od 24 do 27 września 2026 roku, i dotyczy grupy, która w mykologii ochroniarskiej ma status szczególny.

Grzyby łąkowe, po szwedzku ängsvampar, to zbiorcza nazwa dla gatunków związanych z murawami i łąkami użytkowanymi ekstensywnie. Należą do nich przede wszystkim wilgotnicowate, czyli rodzaj Hygrocybe i rodzaje pokrewne, a obok nich buławnice, języczniki i część gąsówek. Łączy je nie pokrewieństwo, tylko siedlisko i wymagania.

Te wymagania są sednem sprawy. Grzyby łąkowe rosną w murawach, które przez dziesięciolecia nie były orane ani nawożone azotem, i znikają szybko, kiedy jedno albo drugie się zdarzy. Ich obecność jest więc informacją o historii użytkowania działki, a nie tylko o jej dzisiejszym wyglądzie. Murawa wygląda podobnie rok po nawożeniu i sto lat bez niego — a grzyby pokazują różnicę.

Stąd bierze się ich rola we wskaźnikowaniu. W wielu krajach europejskich liczba gatunków wilgotnicowatych na powierzchni służy do oceny wartości przyrodniczej muraw, a stanowiska bogate w te grzyby bywają obejmowane ochroną właśnie na tej podstawie. Problem polega na tym, że oznaczanie ich jest trudne: gatunki różnią się odcieniem, śluzowatością i zapachem, a te cechy zmieniają się w trakcie schnięcia.

Dlatego warsztaty trwają cztery dni, a nie jeden. Praca z materiałem świeżym, w terenie i pod mikroskopem, jest tu jedyną drogą do wprawy — atlas nie wystarcza, bo różnice bywają poniżej progu, na którym fotografia je oddaje.

Termin pod koniec września też nie jest przypadkowy. Grzyby łąkowe owocnikują późno, zwykle po pierwszych chłodach, i sezon mają krótki. Kto chce je zobaczyć, musi trafić w wąskie okno, a to jest kolejny powód, dla którego dane o ich rozmieszczeniu zbiera się z takim trudem.

Dwa dni terenowe i praca nad oznaczeniami

Warsztat w Östergötland ma bazę w hostelu Borghamns Strand. W piątek i sobotę plan przewiduje wyjście o 9:00, powrót około 15:00, oznaczanie w pracowni i wieczorny przegląd znalezisk; celem są m.in. wilgotnice, ziemiozorki, Dermoloma i goździeńcowate łąk i pastwisk. Opłata 2500 SEK obejmuje zajęcia i trzy noce w pokoju dwuosobowym, lecz nie wyżywienie.