Historia

Metody molekularne przebudowują systematykę grzybów

Potwierdzone niezależnieEnglish

Od lat 90. analizy DNA zaczynają przenosić gatunki między rodzajami i rodzinami, często wbrew podobieństwu wyglądu.

Linda Bartlett, domena publiczna, via Wikimedia Commons

Do końca XX wieku systematyka grzybów opierała się przede wszystkim na kształcie owocników i struktur mikroskopowych, sposobie wytwarzania zarodników oraz reakcjach chemicznych. Te cechy nadal są potrzebne, lecz podobny kształt może powstać niezależnie u odległych linii, a bliscy krewni mogą wyglądać zupełnie inaczej. Sekwencje rybosomalnego DNA i kolejnych genów dostarczyły nowego, porównywalnego zestawu cech.

Od lat dziewięćdziesiątych drzewa molekularne zaczęły rozbijać wielkie, tradycyjne rodzaje i porządkować głębokie gałęzie królestwa. Gatunki znane z dawnych atlasów przenoszono do nowych kombinacji, ponieważ nazwa rodzaju powinna obejmować wspólną linię ewolucyjną. Późniejsze analizy wielogenowe i filogenomika ograniczyły błędy wynikające z historii jednego markera, choć nie usunęły wszystkich niepewności.

Ważnym etapem była szeroka klasyfikacja opublikowana przez zespół Davida Hibbetta w 2007 roku. Autorzy zestawili wyniki wielu badań i zaproponowali nazwy dla wyższych grup odpowiadających filogenezie. System również był później aktualizowany, gdy dołączano genomy i wcześniej pomijane linie. To cecha działającej klasyfikacji, a nie dowód jej porażki.

Znaczenie rewolucji molekularnej widać w atlasie: jeden gatunek może mieć współczesną nazwę oraz synonimy używane w starszej literaturze. Zmiana etykiety nie zmienia jadalności okazu, ale poprawia informację o pokrewieństwie i pozwala trafniej porównywać cechy. DNA nie zastąpiło obserwacji owocnika; połączyło ją z testowalnym drzewem ewolucyjnym i ujawniło, gdzie podobieństwo wprowadzało badaczy w błąd.

Rok 1990 otwiera proces, a nie zamyka nową klasyfikację

Synteza Hibbetta i współautorów z 2007 roku sama datuje początek „rewolucji molekularnej” na wczesne lata 90., gdy zaczęto analizować geny rybosomalnego RNA amplifikowane metodą PCR. Jej wynik nie był pojedynczym drzewem, lecz konsultowaną klasyfikacją: 195 taksonów do poziomu rzędu, w tym 16 opisanych lub uprawomocnionych w tej pracy. Najbardziej widoczne zmiany obejmowały utworzenie podkrólestwa Dikarya dla Ascomycota i Basidiomycota, zawężenie Chytridiomycota oraz rozdzielenie dawnych „Zygomycota” między Glomeromycota i kilka podtypów o niepewnej pozycji. Autorzy pozostawili też niektóre rodzaje, między innymi Olpidium i Rozella, bez wyższego przypisania. To ważna cecha naukowej przebudowy: dane mogą rozwiązać stare grupy, a jednocześnie jawnie zachować niepewność.

Opracowanie własne MykoRadar na podstawie wskazanego źródła. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji z ekspertem.