MykoRadar

Stary las to ciągłość, nie stos świeżych kłód

Recenzowane naukowoCZ· Redakcja MykoRadar

Rzadkie grzyby nadrzewne reagują nie tylko na ilość martwego drewna, lecz także na wielowiekową historię siedliska i obecność bardzo starych drzew.

Stary las to ciągłość, nie stos świeżych kłód
Morgan Cantrell, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

Martwe drewno jest podstawowym zasobem dla tysięcy grzybów, ale sama liczba metrów sześciennych nie opisuje pełnej jakości lasu. Badanie świerczyn górskich Europy Środkowej połączyło inwentaryzację owocników z pomiarami objętości, wymiarów i stopni rozkładu drewna. Historię drzewostanu odtworzono dendrochronologicznie, sprawdzając między innymi liczbę drzew starszych niż 250 lat. Całkowite bogactwo grzybów nadrzewnych najlepiej wiązało się z ilością leżącego drewna i niskich pniaków. Bogactwo gatunków z czerwonych list silniej odpowiadało jednak na ciągłość siedliska, wskazywaną przez obecność najstarszych drzew, które przetrwały dawne użytkowanie. Wynik podważa prostą receptę: pozostawienie kilku świeżych kłód w młodym drzewostanie jest potrzebne, lecz nie tworzy natychmiast warunków lasu z nieprzerwaną historią. Różne gatunki zasiedlają drewno określonego gatunku, rozmiaru, wilgotności i etapu rozkładu. Potrzebują też źródła zarodników w osiągalnym krajobrazie. Ciągłość działa zatem jako zapis wielu nakładających się warunków, a nie mistyczny wiek miejsca. Ochrona powinna zabezpieczać stare drzewa, drewno stojące i leżące, różne klasy rozkładu oraz wilgotny mikroklimat. W gospodarce leśnej oznacza to retencję planowaną na dziesięciolecia i stulecia. Najcenniejszych fragmentów nie należy traktować jak magazynu, który można wyciąć i odtworzyć równą liczbą kłód gdzie indziej. Monitoring owocników warto łączyć z mapą historii drzewostanu. Brak owocnika w jednym sezonie nie dowodzi zaniku, ale utrata ciągłości może być praktycznie nieodwracalna w skali ludzkiego życia.

Opracowanie własne MykoRadar na podstawie wskazanego źródła. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji z ekspertem.