MykoŚwiat
Ochrona
Gatunki zagrożone, siedliska i realne narzędzia ochrony grzybów: czerwone listy, ochrona gatunkowa i to, co faktycznie działa.
- opracowań
- 22
- ze zdjęciem
- 22
- ze źródłami
- 22
Atlas × ochrona prawna
Gatunki chronione w naszym atlasie
46 gatunków wskazanych w rozporządzeniu ma dziś kartę w atlasie MykoRadaru. To widok na pokrycie naszych danych, nie zamiennik pełnego wykazu prawnego.
- w atlasie
- 46
- z obserwacją
- 45
- bez obserwacji
- 1
Ochrona ścisła
25Zbiór, niszczenie i przenoszenie zabronione. Znalezisko warto zgłosić, nie zabierać.
Caloboletus radicansgorzkoborowik korzeniasty36 obs.Hydnellum concrescensKolczakówka strefowana19 obs.Rubroboletus satanasKrwistoborowik szatański17 obs.Rhodotus palmatusżyłkowiec różowawy17 obs.Astraeus hygrometricusPromieniak wilgociomierz10 obs.Pycnoporellus alboluteusPomarańczowiec bladożółty9 obs.Hydnellum ferrugineumKolczakówka kasztanowata8 obs.Hydnellum scabrosumkolczakówka szorstka8 obs.Catathelasma imperialeDwupierścieniak cesarski7 obs.Geastrum fornicatumGwiazdosz wzniesiony7 obs.Geastrum floriforme6 obs.Hydnellum glaucopuskolczakówka sinostopa6 obs.Hapalopilus croceusMiękusz szafranowy6 obs.Hydnellum peckiiKolczakówka piekąca6 obs.Boletopsis grisea5 obs.Porpolomopsis calyptriformis4 obs.Geastrum berkeleyi3 obs.Suillus tridentinusMaślak trydencki3 obs.Myriostoma coliformeWieloporek gwiaździsty3 obs.Hydnellum compactumKolczakówka żółtobrązowa3 obs.Tulostoma kotlabaePałeczka Kotlaby2 obs.Geastrum saccatum2 obs.Hydnellum scrobiculatumKolczakówka dołkowana2 obs.Geastrum campestregwiazdosz szorstki2 obs.Geastrum lageniformegwiazdosz baryłkowaty1 obs.
Ochrona częściowa
21Ochrona z wyjątkami określonymi w rozporządzeniu — nie oznacza swobody zbioru.
Fistulina hepaticaOzorek dębowy365 obs.Hericium coralloidesSoplówka gałęzista188 obs.Strobilomyces strobilaceusszyszkowiec łuskowaty97 obs.Grifola frondosaŻagwica listkowata55 obs.Sparassis brevipesSzmaciak krótkotrzonowy54 obs.Pseudoboletus parasiticusborowikowiec tęgoskórowy51 obs.Guepinia helvelloidesPłomyczka galaretowata44 obs.Ganoderma lucidumlakownica lśniąca44 obs.Hericium alpestreSoplówka jodłowa36 obs.Rhodofomes roseuspniareczka różowa25 obs.Clavariadelphus pistillarisBuławka pałeczkowata21 obs.Polyporus umbellatusŻagiew wielogłowa20 obs.Geastrum quadrifidumGwiazdosz czteropromienny16 obs.Antrodia ramentaceaJamkówka kurczliwa10 obs.Gomphus clavatusSiatkolist maczugowaty10 obs.Geastrum corollinumGwiazdosz brodawkowy10 obs.Inonotus obliquus sterilis9 obs.Hygrophorus persooniiWodnicha oliwkowobrązowa4 obs.Pholiota heteroclita3 obs.Clavariadelphus truncatusBuławka obcięta3 obs.Cyclocybe cylindraceapolownica południowabrak obserwacji
Podstawa: rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408). Dopasowanie po nazwie naukowej — jeśli gatunek zmienił nazwę, może wymagać ręcznego sprawdzenia.
- materiałów
- 22
- źródeł
- 57
- ilustracji
- 22
Temat otwierającyPo pożarze grzyby i rośliny nie odbudowują się w jednym tempieBadanie Mojave z 2026 roku pokazuje, że duże straty roślin nie muszą oznaczać równie silnego spadku grzybów glebowych. Odpowiedź zależy od siedliska i przebiegu ognia. 2 minStany ZjednoczoneFire EcologyCzytaj Ochrona
Problemy i rozwiązania
Stany ZjednoczoneOchrona storczyka zaczyna się także od jego grzybówSamo zachowanie nasion i miejsca nie zawsze wystarcza do odtworzenia populacji storczyka. Badania pokazują, dlaczego trzeba rozpoznać również grzybowych partnerów i warunki ich życia. 2 minStany ZjednoczoneJournal of EcologyCzytaj
prawo-w-polscePolskaGrzyb ze strefą ochronną wokół stanowiskaPolskie rozporządzenie o ochronie gatunkowej grzybów ma załącznik, który dla części gatunków wyznacza strefy ochrony ostoi i stanowisk. 2 minPolskaDziennik UstawCzytaj
siedliskaWielka BrytaniaJak grzyb może rozpocząć tworzenie dziupliTerenowe doświadczenia pokazują, że inokulacja może rozpocząć rozkład i zwiększyć użycie drzewa przez dzięcioły. Gotowa dziupla wymaga jednak lat, właściwej pary grzyb–drzewo i kontroli specjalistów. 2 minWielka BrytaniaGlobal Ecology and ConservationCzytaj
dane-i-monitoringEstoniaBogactwo grzybów nie idzie w parze z roślinamiGlobalne metabarkodowanie gleby pokazało, że różnorodność grzybów rządzi się własnymi prawami, a przewiduje ją przede wszystkim klimat. 2 minEstoniaScienceCzytaj
zdrowie-i-rolnictwoHolandiaFungicyd na polu, oporność w szpitaluOporne na leki szczepy Aspergillus fumigatus hodowano z gleby i kompostu. Ten sam mechanizm oporności znajdowano u chorych. 2 minHolandiaThe Lancet Infectious DiseasesCzytaj
jezyk-ochronyFauna, flora i funga — walka o jedno słowoPolityka ochrony przyrody miała dwa słowa na to, co chroni: faunę i florę. Grzyby wpadały do drugiego worka albo wypadały z obu. 2 minIMA FungusCzytaj
odtwarzanie-siedliskStany ZjednoczoneOdtwarzanie murawy zaczyna się od grzybów w glebiePreria zaszczepiona rodzimymi grzybami mikoryzowymi po czterech latach miała więcej rodzimych roślin i mniej chwastów niż ta bez zaszczepienia. 2 minStany ZjednoczoneRestoration EcologyCzytaj
gatunki-obceStany ZjednoczoneMuchomor sromotnikowy jest w Ameryce obcyOkazy historyczne, rozmieszczenie i genetyka wskazują europejskie pochodzenie populacji na zachodnim wybrzeżu. Po introdukcji ważnym mechanizmem ekspansji są zarodniki. 2 minStany ZjednoczoneMolecular EcologyCzytaj
klimat-i-fenologiaNorwegiaSezon grzybowy przesunął się o prawie dwa tygodnieNorweskie zielniki i szwajcarskie inwentaryzacje pokazują to samo: jesienne owocnikowanie zaczyna się później niż przed czterdziestu laty. 2 minNorwegiaProceedings of the National Academy of SciencesCzytaj
siedliskaWielka BrytaniaŁąki wodnichowe: siedlisko ukryte pod murawąKolorowe wodnichowate są widocznym sygnałem starych, mało nawożonych muraw; ochrona wymaga utrzymania siedliska, nie samych owocników. 2 minWielka BrytaniaPlantlifeCzytaj
zanieczyszczeniaHolandiaAzot z powietrza zmienia podziemną sieć lasuSpadek depozycji azotu pomógł części grzybów ektomikoryzowych wrócić w Niderlandach, ale regeneracja nie była szybka ani pełna. 2 minHolandiaBritish Ecological Society / WileyCzytaj
czerwona-listaCzerwona Lista widzi dopiero skrawek grzybówIUCN przekroczyła tysiąc ocen grzybów, lecz luka względem liczby opisanych i nieopisanych gatunków pozostaje ogromna. 2 minIUCNCzytaj
dane-i-monitoringWielka BrytaniaCyfrowy okaz nie zastąpi grzyba, ale ratuje historięZielniki, fotografie, DNA i obserwacje społeczne mogą wspólnie wskazać ważne obszary grzybowe, jeśli zachowają jakość danych. 2 minWielka BrytaniaPlantlifeCzytaj
lasy-i-martwe-drewnoCzechyStary las to ciągłość, nie stos świeżych kłódRzadkie grzyby nadrzewne reagują nie tylko na ilość martwego drewna, lecz także na wielowiekową historię siedliska i obecność bardzo starych drzew. 2 minCzechyForest Ecology and ManagementCzytaj
mokradla-i-klimatChinyOsuszenie torfowiska przebudowuje społeczność grzybówSpadek poziomu wody zmienia tlen, składniki i tempo rozkładu; większa liczba wykrytych grzybów nie musi oznaczać zdrowszego torfowiska. 2 minChinyEcological IndicatorsCzytaj
gatunki-inwazyjnePatogen grzybowy podróżuje szybciej niż lasRoślina, ziemia, drewno i opakowanie mogą przenosić niewidoczne zarodniki; bioasekuracja zaczyna się przed granicą, nie po zamieraniu drzew. 2 minFAO / IPPC SecretariatCzytaj
ochrona-ex-situŻywa kolekcja nie jest zamrażarką pełną duplikatówOchrona ex situ wymaga uwierzytelnienia szczepu, stabilnej konserwacji, metadanych, bezpieczeństwa i planu finansowania na dekady. 2 minWorld Federation for Culture CollectionsCzytaj
PolskaKtóre grzyby są w Polsce pod ochronąRozporządzenie zawiera 232 pozycje ochrony ścisłej i 90 częściowej — 322 pozycje prawne obejmujące także porosty. To policzalne wpisy aktu, nie wieczna liczba biologicznych gatunków. 1 minPolskaGeneralna Dyrekcja Ochrony ŚrodowiskaCzytaj
Porosty mierzą jakość powietrzaPorosty czerpią wodę i sole wprost z powietrza, więc reagują na jego skład. Od ponad stu lat służą jako żywe czujniki zanieczyszczeń. 2 minNational Park ServiceCzytaj
PolskaCzerwona lista grzybów w PolsceCyfrowa wersja czerwonej listy z 2006 roku zawiera 963 rekordy grzybów niezlichenizowanych. To historyczna ocena ryzyka, nie bieżący akt prawny ani nowa ocena IUCN. 1 minPolskaKlub PrzyrodnikówCzytaj
Martwe drewno to siedlisko, nie bałaganKłody i pniaki pozostawione w lesie są siedliskiem setek gatunków grzybów. Uprzątnięty las wygląda schludnie i jest znacznie uboższy. 2 minEcological IndicatorsCzytaj