Które grzyby są w Polsce pod ochroną

Zasady ochrony gatunkowej określa obowiązujące rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 roku. Ochrona ścisła i częściowa różnią się zakresem dopuszczalnych wyjątków, ale żadna nie jest etykietą dekoracyjną w atlasie.

Akt ma policzalną strukturę: załącznik 1 zawiera 232 numerowane pozycje ochrony ścisłej, a załącznik 2 — 90 pozycji ochrony częściowej, łącznie 322 pozycje prawne. Załącznik 3 nie dodaje kolejnych gatunków: wskazuje dziesięć pozycji częściowych, które mogą być pozyskiwane określonym sposobem przez podmiot posiadający zezwolenie RDOŚ lub GDOŚ. Wykazy obejmują również grzyby zlichenizowane, czyli porosty.

322 nie jest niezmienną liczbą współcześnie akceptowanych biologicznych gatunków. Prawo posługuje się nazwami i zakresem z 2014 roku, a taksonomia się zmienia. Status prawny wynika z brzmienia aktu, nie z czerwonej listy ani nowszej nazwy w atlasie. Liczenie numerowanych pozycji jest jednak metodą powtarzalną i uczciwszą niż ogólne „źródła podają różne liczby”.

Zakaz nie dotyczy wyłącznie zabrania owocnika do koszyka. Ochrona może obejmować niszczenie, uszkadzanie i oddziaływanie na stanowisko. Równie ważne są przepisy obszarowe: w parku narodowym lub rezerwacie nie zbiera się zwykłych gatunków tylko dlatego, że nie ma ich na liście. Stan aktu zweryfikowano 29 sierpnia 2026 roku.