Czerwona lista grzybów w Polsce

Czerwona lista i ochrona gatunkowa odpowiadają na dwa różne pytania. Lista ocenia ryzyko zaniku taksonu na określonym obszarze, natomiast rozporządzenie ustanawia prawne zakazy. Gatunek może być silnie zagrożony, ale nieobjęty ochroną, albo chroniony mimo innej kategorii zagrożenia. Obu dokumentów nie wolno traktować jako zamiennych wykazów.

Polską czerwoną listę grzybów wielkoowocnikowych opracowali Władysław Wojewoda i Maria Ławrynowicz w 2006 roku. Jej oficjalna cyfryzacja, opublikowana przez Polskie Towarzystwo Mykologiczne, zawiera 963 rekordy grzybów niezlichenizowanych: 53 Ex, 425 E, 175 V, 270 R i 40 I. Wcześniejsza liczba „około 320” była błędna i nie opisywała wielkości tego wykazu.

Kategorie są historycznym systemem autorów, a nie automatycznie współczesnymi kategoriami IUCN. Cyfryzacja poprawiła literówki i dopasowała nazwy do backbone GBIF, ale nie przeprowadziła nowej oceny ryzyka. Rekord po zmianie nazwy nadal odnosi się do oceny z 2006 roku, nie do świeżego trendu populacji. Lista nie obejmuje porostów i nie jest aktem prawnym.

Wykrywalność grzybów jest niepełna: owocniki pojawiają się krótko i nie co roku, a brak obserwacji może oznaczać zanik, brak odpowiedniej pogody albo brak badacza. Dane z zielników, publikacji i nauki obywatelskiej trzeba łączyć oraz weryfikować. Dla użytkownika atlasu kategoria powinna uruchamiać ostrożność: nie zrywamy rzadkiego okazu tylko dla zdjęcia, nie ujawniamy automatycznie dokładnego stanowiska i zapisujemy siedlisko.