Muchomor sromotnikowy
Amanita phalloides (Vaill. ex Fr.) Link
Synonimy: Agaricus insidiosus, Agaricus phalloides, Agaricus virosus, Amanita andaryi, Amanita insidiosa, Amanita ochroleuca
Po czym poznać: Oliwkowozielony kapelusz, białe blaszki, pierścień i workowata pochwa u podstawy. Pod dębami i bukami.
- Obserwacje
- 246
- Sezon
- VII–X
- Rodzaj
- Amanita
- Rodzina
- Amanitaceae
- Ostatnia obs.
- 8.09.2026
- Tryb życia
- Symbiotroph · Agaricoid
Śmiertelnie trujący — odpowiada za większość ofiar zatruć grzybami. Białe blaszki, pochwa u podstawy trzonu. Nigdy nie zbierać.
Siedlisko: Występuje najczęściej w lasach liściastych, także w mieszanych; rośnie pojedynczo, lub w małych grupkach.
fot. Archenzo · CC BY-SA 3.0
Zatrucie: Sromotnikowy (wątrobowy)
- Toksyna
- Amatoksyny (α-amanityna)
- Objawy po
- 6–24 h
- Atakuje
- Wątroba, nerki
Odpowiada za większość śmiertelnych zatruć grzybami w Europie. Jeden owocnik może być dawką śmiertelną.
Przy podejrzeniu zatrucia dzwoń 112 — pierwsza pomoc, wszystkie zespoły zatrucia.
Kiedy notowany
Wg naszych obserwacji: lipiec–październik (szczyt: sierpień). Na podstawie 246 obserwacji — to rozkład notowań, nie zalecenie co do terminu zbioru.
Najwyższa wartość: sie · 102 (obserwacje).
Wyróżniony miesiąc ma najwięcej obserwacji. Wszystkie sezony razem.
Zobacz dane wykresu: Wyróżniony miesiąc ma najwięcej obserwacji. Wszystkie sezony razem.
| Miesiąc | Obserwacje |
|---|---|
| sty | 0 |
| lut | 0 |
| mar | 0 |
| kwi | 0 |
| maj | 0 |
| cze | 0 |
| lip | 17 |
| sie | 102 |
| wrz | 69 |
| paź | 56 |
| lis | 2 |
| gru | 0 |
Cechy
Cechy, po których prowadzi klucz do oznaczania. Nie zastępują oględzin owocnika — bywają zatarte u bardzo młodych i przejrzałych okazów.
Cechy zmysłowe
- Smak
- przyjemny
Mikroskopia
- Wysyp zarodników
- biały
- Zarodniki
- 7–12 × 6–9 µm, szeroko elipsoidalne, prawie kuliste
Występowanie
- Tryb życia
- mikoryzowy (z drzewem)
- Podłoże
- na glebach
„Smak” jest cechą opisaną w literaturze, nie instrukcją: nie próbuj nieznanego grzyba ani nie używaj smaku jako samodzielnego testu jadalności.
Zasięg
Gdzie występuje
Zdjęcia
Więcej zdjęć
Bezpieczeństwo
Podobne gatunki i sobowtóry
Na co uważać przy identyfikacji. Każda para ma stronę z porównaniem cecha po cesze.
Jak odróżnić: Kania ma ruchomy pierścień i wężykowaty deseń na trzonie, nigdy pochwy u podstawy.
Pełne porównanie →Jak odróżnić: Blaszki pieczarki są różowe, potem czekoladowobrązowe; muchomor ma je zawsze białe.
Pełne porównanie →Jak odróżnić: Gołąbek nie ma ani pierścienia, ani pochwy, a jego miąższ kruszy się jak kreda.
Pełne porównanie →MykoŚwiat
Ten gatunek w naszych tekstach
Opracowania redakcyjne, w których ten gatunek jest tematem albo przykładem. Każde ma własne źródła.
Metodologia
Źródła i wiarygodność
- Opis
- opis redakcyjny / brak oznaczonego źródła
- Cechy — łącznie
- en.wikipedia mycomorphbox · Wikipedia (wymiary zarodników) · GBIF · https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Muchomor_zielonawy&oldid=78808874 (CC BY-SA 4.0; ekstrakcja cech)
- Zdjęcie
- Archenzo · CC BY-SA 3.0
- Jadalność
- etykieta katalogowa ukryta — trwa audyt źródeł historycznej klasyfikacji
- Ekologia
- FUNGuild
- Występowanie
- iNaturalist, GBIF (nasze obserwacje)
- Taksonomia
- Wikidata Q188643
Źródła cech są zapisane łącznie dla rekordu, nie osobno przy każdym polu. Dokładna rewizja powyżej dotyczy wyłącznie pól dodanych obecnym importem; pozostałe cechy mogą pochodzić ze starszych źródeł zbiorczych.
Ten wpis powstał częściowo automatycznie. Źródła zapisane przy opisie, cechach i zdjęciu są wyszczególnione wyżej; występowanie i sezon obserwowany liczymy z obserwacji. Katalogowej etykiety jadalności nie publikujemy podczas audytu jej źródeł. Materiał ma charakter informacyjny — nigdy nie zbieraj ani nie spożywaj grzyba wyłącznie na podstawie atlasu; w razie wątpliwości skonsultuj się z mykologiem.
Zobacz też
- Rodzaj AmanitaBlisko spokrewnione gatunki
- Muchomor sromotnikowy czy Czubajka kania?Jadalny gatunek mylony z tym
- Muchomor sromotnikowy czy Pieczarka polna?Jadalny gatunek mylony z tym
- Muchomor sromotnikowy czy Gołąbek zielonawy?Jadalny gatunek mylony z tym
- Kalendarz grzybowyCo i kiedy rośnie w Polsce
- Niebezpieczne sobowtóryPorównania cecha po cesze