MykoŚwiat
Kultura
Grzyby w sztuce, literaturze, kuchni i tradycji — od folkloru i malarstwa po fermentację oraz współczesne materiały z grzybni.
- opracowań
- 19
- ze zdjęciem
- 19
- ze źródłami
- 19
- materiałów
- 19
- źródeł
- 64
- ilustracji
- 38
Esej otwierającysztukaJohn Cage: grzyby między spacerem, zielnikiem i sztukąGrzyby u Cage’a prowadzą do wspólnego uczenia się, archiwalnego listu i książki artystycznej. Zestawiamy te ślady, zachowując różnicę między obserwacją, dokumentem a interpretacją. 5 minStany ZjednoczoneMuseum of Modern ArtCzytaj Kultura
Kultura i znaczenia
Mikoproteina: kiedy grzybnia sama jest produktemW serze i w piwie grzyb przetwarza cudzy surowiec. W mikoproteinie surowcem jest sam grzyb — i to zmienia pytania, które trzeba mu zadać. 5 minFrontiers in MicrobiologyCzytaj
ChinyShiitake: od kłody do worka trocinNajczęściej jedzony grzyb świata rośnie dziś na sprasowanych trocinach, a nie na drzewie. Zmiana podłoża przestawiła całą kulturę tego gatunku. 5 minChinyApplied Microbiology and BiotechnologyCzytaj
Kręgi czarownic: figura, którą rysuje głódKrąg zapisuje przesuwający się front grzybni. Nagromadzenie własnego DNA i autotoksyny to proponowany model części mechanizmu, nie uniwersalne wyjaśnienie. 5 minIMA FungusCzytaj
FrancjaRoquefort: pleśń, która ma adres w akcie prawnymSpecyfikacja apelacji nie mówi po prostu „Penicillium roqueforti". Mówi, że szczepy mają pochodzić z mikroklimatu jaskiń pod jedną francuską wsią. 5 minFrancjaInstitut national de l origine et de la qualitéCzytaj
DKUnterhefe nr 1: drożdże, od których zaczął się standard czystej kulturyW 1883 roku Carlsberg po raz pierwszy użył czystej kultury w produkcji. Przełomem był system namnażania, kontroli zanieczyszczeń i dzielenia się kulturą. 5 minDKG3 Genes Genomes GeneticsCzytaj
PolskaGrzybobranie w Panu TadeuszuW trzeciej księdze polskiej epopei narodowej sceną zbiorową nie jest bitwa ani uczta, tylko wyprawa po grzyby — z osobnym argumentem i własną klasyfikacją gatunków. 5 minPolskaWikiźródłaCzytaj
literatura-i-ilustracjaWielka BrytaniaGrzyb Alicji: scena, która zmienia skalę świataGąsienica siedząca na grzybie nie jest atlasowym gatunkiem; to mechanizm narracyjny, dzięki któremu ciało Alicji i reguły Krainy Czarów tracą stałą miarę. 5 minWielka BrytaniaBritish LibraryCzytaj
historia-ideiStany ZjednoczoneSporysz i Salem: kusząca hipoteza, słaby kluczZatrucie alkaloidami sporyszu potrafi wywoływać ciężkie objawy, lecz samo podobieństwo kilku symptomów nie wyjaśnia przebiegu procesów czarownic z 1692 roku. 5 minStany ZjednoczoneJournal of the History of the Behavioral SciencesCzytaj
fermentacjaJaponiaKōji: grzyb, który rozkłada ryż na smakAspergillus oryzae nie jest dodatkiem dekoracyjnym: jego enzymy otwierają skrobię i białko, przygotowując miso, shōyu, sake i mirin dla kolejnych mikroorganizmów. 5 minJaponiaMinistry of Agriculture, Forestry and Fisheries of JapanCzytaj
fermentacjaIDTempeh: jak strzępki Rhizopus budują jedzenieBiała grzybnia spaja ugotowane ziarna soi w blok, ale smak, bezpieczeństwo i tożsamość tempehu wynikają z całego procesu oraz indonezyjskiego kontekstu. 5 minIDComprehensive Reviews in Food Science and Food SafetyCzytaj
archeologiaWłochyGrzyby Ötziego: apteczka, hubka czy zestaw narzędzi?Człowiek Lodu niósł co najmniej dwa rodzaje hub, lecz archeologia oddziela dobrze udokumentowane zastosowanie ognia od hipotezy o leczeniu. 5 minWłochyMycological ResearchCzytaj
design-i-technologiaMateriały z grzybni: między hodowlą a produktemStrzępki mogą spajać odpady roślinne w lekkie kompozyty, ale wynik zależy od receptury, energii suszenia, wilgoci i norm produktu. 5 minScientific ReportsCzytaj
kuchnia-i-sezonJaponiaMatsutake: zapach japońskiej jesieniWartość matsutake wynika z aromatu, krótkiego sezonu, relacji z sosną i kulturowej ekonomii daru — nie tylko z rzadkości. 5 minJaponiaMinistry of Foreign Affairs of JapanCzytaj
rzemiosloFarbowanie grzybami: kolor zaczyna się przed garnkiemBarwa z owocnika zależy od gatunku, wieku, włókna, pH i zaprawy; rzemiosło jest eksperymentem, a nie prostą listą przepisów. 5 minMDPI CoatingsCzytaj
sztuka-i-naukaWielka BrytaniaBeatrix Potter: kiedy akwarela staje się danymiPonad 350 ilustracji grzybów pokazuje Potter jako obserwatorkę, której sztuka, eksperyment i bariery instytucjonalne tworzą jedną historię. 5 minWielka BrytaniaThe Linnean Society of LondonCzytaj
Muchomor i Mikołaj — mit, który się dobrze kleiPopularna opowieść wywodzi czerwono-biały strój Mikołaja od muchomora i syberyjskich szamanów. Brzmi świetnie i nie ma oparcia w źródłach. 5 minNational GeographicCzytaj
Mykofilia i mykofobia: co naprawdę różni kultury grzybobraniaMykofilia i mykofobia opisują praktyki, ale narodowy podział na „zbieraczy” i „niezbieraczy” zaciera różnice regionalne, pokoleniowe i instytucjonalne. 5 minJournal of Ethnobiology and EthnomedicineCzytaj
WłochyAukcja, na której trufla kosztuje jak samochódNa dorocznej aukcji białych trufli z Alby jeden okaz o wadze 700 gramów osiągnął 184 tysiące euro. Dochód idzie na cele dobroczynne. 5 minWłochyFalstaffCzytaj